معماری

مرکز اسلامی جديد لندن

London New Islamic Centre

 

سيما هاشمی‌نيا 

 

مركز اسلامی جديد لندن، به­صورت یک مرکز بین­المللی اسلامی چندعملکردی شامل مسجد، مدرسه، فضاهای نمایشگاهی و باغ اسلامی، در سايتی به طول يك كيلومتر در نزديكی سايت المپيك 2012 لندن، توسط گروه معماری MYAA (Mangera  Yvars Architects) طراحی شده است.

 

 طراحان اين مركز طرح خود را با مراجعه به مفاهيم اسلامی شكل داده­اند. از آنجايی كه تبليغ اسلام بر مبنای اصل دعوت (Dawat) بوده است، نگاه به اين مفهوم (به عنوان ايده اصلی طرح) در طراحی با درنظر گرفتن ارتباط عينی و ذهنی طرح با شهر و حس دعوت­كنندگی آن به ويژه از طرف ايستگاه وست­هام (West Ham) صورت گرفته است.  در واقع اين فضای دعوت، به مثابه یک فضای عمومی حایل و ارتباطی بین فضای قدسی درون (مسجد) و دنیای بیرون است.  مکانی كه امكان آشنایی، برقراری ارتباط و مباحثه مابين مسلمانان و غیر مسلمانان را فراهم می­كند.

 

مطابق احادیث، یک مسجد می­تواند هر جايی از زمين باشد زیرا هنگام نماز، تمام زمین می­تواند مسجد (محل عبادت) باشد. طراحی مسجد مجموعه نيز با اين رويكرد و در نظر گرفتن آرايش فضايی جهت­دار آن، خطوط (صف­های) نمازگزاران، حضور آب (به­صورت حوض آب مشرف به رودخانه در حياط مركزی برای وضوگرفتن)، حضور صوت (استفاده از مفهوم اذان به­صورت بالابردن طنين و پژواك آن و خلق فضای دعوت­كننده روحانی) و حضور نور (داخل شبستان مسجد و نيز شب­هنگام) طراحی شده است.  

 

 

طراحی باغ نيز بر مبنای سازمان فضایی باغ اسلامی و منطبق با شرایط کنونی شهر (لندن) شکل گرفته است. باغ شامل لایه­های مختلف توپوگرافی و عملکردی است كه به­عنوان محل اتصال و ارتباط بین درون و بیرون، وضوخانه، محل اجتماع و نماز خواندن عمل می­كند. در مرکز آن نيز مابین مدرسه و مسجد، به نشانه صلح، باغ درختان زیتون قرار گرفته است.

در كل اين مركز به­صورت يك سيستم پيوسته (با زيربنای 180000 مترمربع) و انعطاف­پذير طراحی شده تا امكان گسترش فضاها در زمان افزايش جمعيت را داشته باشد. سیستم سازه­ای مجموعه نيز با الهام از الگوهای سنتی هندسی اسلامی، و تغيير آنها به سازه­های فراکتال طراحی شده است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بخشی از این یادداشت در روزنامه همشهری مورخ چهار­شنبه 14 دی­ماه 84 به چاپ رسیده است.  



موضوعات: