تاريخ معماری

 

به دنبال حقيقت در معماری ۱

تاملی در انديشه‌های معمارانه جان راسکين

 

In Search of Truth in Architecture 1

On John Ruskin's Architectural Viewpoints

 

جعفر بزاز

 

در طول تاریخ معماری اندیشمندان و منتقدان بسیاری وجود داشتند که باوجود اینکه به طور حرفه­ای در حیطه معماری (حرفه معماری) فعالیت نمی­کردند، اما بی­شک آرا و نظریات آنها، بر جریان­های معماری تاثیرات بسزایی گذاشته است. جان راسکین (John Ruskin) از جمله افرادی بود که با نظرات و اندیشه­های خویش بر حوزه­های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و هنری تاثیر فراوانی گذاشت. اهمیت نظرات وی را می­توان در توجهی که به رابطه پدیده­ها در مباحث و رشته­های گوناگون داشت، جست­وجو کرد. به­عنوان نمونه، وی به­دنبال ریشه­های اجتماعی و اقتصادی هنر بود و آن را پدیده­ای جدا یا محدود به عرصه زیبایی­شناسی نمی­دید. از این رو با شیوه­های تحلیلی (Analytical methods) و در نظر گرفتن تنها بخشی از روابط علت و معلولی، موافق نبود و می­کوشید پدیده­ها را در قالبی وسیع­تر و جامع­تر بررسی کند؛ اما بایستی توجه داشت که بررسی­هایش بیشتر با اعتقاد و احساس همراه بود تا صرفاً منطق عقلی.

 

راسکین نویسنده، اندیشمند و منتقدی بزرگ در حوزه اجتماعی و هنری بود که در زمان حیات خود در دوره ویکتورین انگلستان، نقش اساسی­ای در تحول فرهنگی محیط خود ایفا کرد. وی را باید بدون هیچ شک و تردیدی یکی از بزرگ­ترین و تاثیرگذارترین منتقدین و صاحب­نظران ادبی و هنری قرن نوزدهم دانست. نقش راسکین را در حوزه هنر می­توان در زمینه نقاشی، هنرهای سنتی، مرمت بناها و شهرهای تاریخی و معماری و شهرسازی (به­خصوص) مشاهده کرد. آنچه در ادامه می­آید تاملی است در اندیشه­های معمارانه جان راسکین.

جان راسکین (John Ruskin)، روز هشتم فوریه سال 1819 در لندن به دنیا آمد. پدرش، جان جیمز راسکین، تاجر بود. درضمن علاقه خاصی به تابلوهای نقاشی داشت. این علاقه­مندی به نقاشی و مراجعه به گالری­های نقاشی در طی سفرهای تجاری، سبب تمایل بسیار زیاد جان به نقاشی شد. بعد از مدتی، جان به تشویق پدر به فراگیری نقاشی نزد کوپلی فلدینگ (Copley Fielding) پرداخت. در چهارده­سالگی همراه خانواده به نقاط مختلفی از اروپا سفر کرد. راسکین در سال 1836، زمانی که بیش از 17 سال نداشت، به آکسفورد رفت و سه سال بعد، یعنی در سال 1839 برنده جایزه هنری New Digate برای شعر شد. راسکین در سال 1840، بر اثر بیماری و توصیه پزشکان مجبور به ترک آکسفورد شد و به ایتالیا رفت. وی کتاب نقاشان مدرن (Modern Painters) را در سال 1843، زمانی که همراه خانواده­اش در مون­بلان (Mont-Blanc) بود، منتشر کرد. این کتاب موفقیت قابل توجهی برای وی به ارمغان آورد و موجب شد تا وی نسبت به انتشار جلد دوم کتاب (که بعدها تا پنج جلد ادامه یافت) مصمم شود. راسکین در سفر دوم خود به ایتالیا علاقه­مند زیبایی­های معماری و مجسمه­سازی ایتالیا گردید و در بازگشت به دانمارک هیل در سال 1846، جلد دوم نقاشان مدرن را نیز چاپ و منتشر نمود.



موضوعات: