نو و کهنه در معماری امروز 1

Architecture: New & Old

 

خانه­ها، مساجد، كوچه پس كوچه­ها و میدان­ها، اسطوره­های آجرین، خشتی، سنگی و گلین مردمانی هستند كه در روزگار پیشین در شهرهای كهن ما می­زیستند. در این شهرها تفكری بس عمیق كالبد یافته است و حكایت از آفرینشی كامل دارد. حتی آنان كه احساس زیباشناسی كمی دارند نیز نمی­توانند قدرت و تاثیر بافت­های كهن را انكار كنند. در این بافت­ها هیچ چیزی برای آشفتگی ذهن باقی نمی­ماند.

بررسی روشی كه گذشتگان برای ساماندهی فضاهای شهری و عمومی به كار گرفته­اند و اینکه آنان چگونه از همه شرایط اجتماعی، اقتصادی و محیطی موجود با آگاهی كامل استفاده می­كردند بسیار آموزنده است. جایگیری عناصر شهری در لابلای بافت و در هم تنیده شدن آنها با بنا­های اطراف، حاكی از مجموعه دیدن مكان­ها است. تفكری كه بسیار هنرمندانه به آسایش ساكنانش جواب گفته است.

بی تردید در زندگی امروزه بسیاری از موارد به گونه­ای برگشت­ناپذیر دگرگون شده­اند و بسیاری از اشكال معماری و فضاهای شهری اهمیت سابق خویش را از دست داده­اند. توسعه بی­ در و پیكر شهرها، در همه جا قالب شكل­های كهن شهری را در هم شكسته است. با توسعه روز افزون، تعداد خیابان­ها، میدان­های وسیع و معماری­های یكسان گاه پر خرج و بی­سلیقه، افزونی می­یابد. بناهای كهن فرو می­ریزند و بناهایی جدید سر برمی­آورند. بسیاری از عناصر معماری ناپدید می­گردند و سایبان­ها، ساباط­ها، ایوان­ها و رواق­ها بیش از پیش تجملاتی و تزیینی می­نمایند. ساخت بنا، نه برای نسل آینده كه برای تخریب مجدد در آتیه نزدیك صورت می­پذیرد.

بی­تردید ما مجاز نیستیم كه از امكانات شهرهای كهن تصویربرداری مصنوعی به انجام رسانیم، چرا که با زندگی امروز و تكنولوژی جدید سازگار نخواهد بود. ما نیاز بدان داریم كه آنها را به دقت باز شناسیم. لازم است كه الگوهای كهن زیست، زندگی دوباره­ای یابند كه منطبق با شرایط موجود باشد، و تنها در تطبیق آگاهانه آن الگوها با اوضاع و احوال جدید است كه می­توانیم بذری را در زمینی به ظاهر بایر بپاشیم كه قادر است از نو جوانه زند.



موضوعات: