معماری

 

تبلور اسطوره در معماری 1

نگاهی به طرح پیتر آیزنمن برای موزه جدید گوانگ‌­دونگ در چین

 

The Manifestation of Myth in Architecture 1

The new Guangdong Museum, Peter Eisenman

 

جعفر بزاز

 

معماری هنری است كه نقشی اساسی در ارائه و بازتاب فرهنگ جوامع و سرزمین‌­ها بر عهده دارد. نمود این بازتاب را می‌­توان در معماری شهر­ها و هم در معماری تك­‌تك بنا‌ها مشاهده كرد. مساجد، كلیسا‌ها، موزه­‌ها، تئاترها، ساختمان­‌های مسكونی و ... به‌­عنوان بخشی از فرهنگ معماری، عینیت‌­بخش اندیشه‌­ها و فرهنگ سرزمین خود می‌باشند. در این میان، موزه‌­ها علاوه بر گنجینه فرهنگی یك سرزمین، یك كشور یا یك شهر، می‌­توانند خود به عنوان یك اثر معمارانه، تبلوری از فرهنگ آن سرزمین، كشور یا شهر باشند. پیتر آیزنمن بر این باور است كه؛ "موزه­ها مظهر فرهنگ آغازین شهرها هستند. آنها، به­تنهایی، نه فقط نمایان­گر اندیشه­هایی درباره تاریخ، هنر یا طبیعت سرزمین خود هستند، بلكه نشانگر باورهایی درباره سرزمین (مكانی كه در آن قرار گرفته­‌اند) نیز می‌باشند. یك موزه ایده‌آل، بر مبنای اندیشه­ها و عقاید سرزمین خود شكل می­گیرد." این سخن، مبنای ایده شكل­‌دهنده ذهنیت وی در طراحی موزه گوانگ‌­دونگ بود.

 

مسابقه طراحی موزه جدید گوانگ‌دونگ

شهر گوانگژو (Guangzhou)، مركز ایالت گوانگ‌­دونگ (Guangdong) در كشور چین و بزرگ‌­ترین بندر جنوب‌شرقی این كشور است. هم­‌زمان با رشد سریع اقتصادی دهه‌های اخیر در این شهر، معماری و شهرسازی شهر نیز با سرعت بی­‌نظیری در حال گسترش و توسعه همه­‌جانبه می‌­باشد.

در راستای این پیشرفت، اداره طراحی و برنامه‌­ریزی شهری گوانگژو، در سال 2003 اقدام به برگزاری مسابقه معماری برای طراحی ساختمان جدید موزه گوانگ‌­دونگ نمود. سایت انتخابی برای طراحی این موزه، در ساحل جنوبی رودخانه پرل (Pearl) و در امتداد توسعه شهر در كنار این رودخانه قرار داشت. موزه جدید گوانگ‌­دونگ (The new Guangdong Museum) در كنار ساختمان جدید اپرای گوانگژو (طی مسابقه‌ای، طرح خانم ظه حدید (Zaha Hadid) برای ساختمان جدید اپرا، به عنوان طرح منتخب برگزیده شده بود.)، قرار می‌‌گرفت. هدف مسئولان شهری از كنارهم قرار دادن ساختمان اپرا و موزه، ایجاد یك مكان فرهنگی بود كه ضمن كمك به روند سریع توسعه فضاهای شهری در كنار رودخانه، فضای فرهنگی و هنری جدید و بی‌­نظیری را برای شهروندان و همچنین بازدیدكنندگان و گردشگران در اختیار ­گذارد.

 

موزه جديد گوانگدونگ اثر پيتر آيزنمن در كنار ساختمان اپرای گوانگژو اثر ظه حديد

 

بعد از اعلام مسابقه از سوی مسئولان، 9 طرح از سوی معماران و طراحان كشورهای مختلف به برگزاركنندگان ارائه شد. این طرح­‌ها بعد از بررسی، برای اعلام نظر شهروندان در خصوص طرح­‌های ارائه شده، در محل ساختمان قدیمی موزه و همچنین وب‌­سایت موزه به نمایش گذاشته شدند، تا طرح نهایی بعد از این نظرسنجی تعیین شود.

سرانجام، هیات داوری این مسابقه، طرح معمار جوان هنگ‌كنگی، روكو ییم (Rocco Yim) را با عنوان گنجینه جواهر (Treasure Container)، به‌عنوان طرح اول مسابقه طراحی موزه جدید گوانگ­‌دونگ برگزید. این موزه مساحتی 60000 مترمربعی را دربر خواهد گرفت و با هزینه‌­ای معادل­ 900 میلیون یوان احداث خواهد شد. طبق برنامه‌­ریزی انجام گرفته، عملیات ساخت موزه جدید گوانگ‌­دونگ، كه به‌­عنوان یكی از بناهای شاخص فرهنگی این ایالت خواهد بود، تا ژانویه سال 2008 به پایان خواهد رسید. 

در میان طرح‌­های ارائه شده برای مسابقه، طرحی نیز از پیتر آیزنمن (Peter Eisenman)، معمار شهیر آمریكایی وجود داشت كه در نوع خود نسبت به كارهای این معمار 73 ساله، به‌­نوعی كاری متفاوت محسوب می‌­شد. مجله دوموس (Domus) در شماره ماه مه خود در سال 2004، ضمن تشریح این مسابقه، به بررسی ایده معماری و روند طراحی آیزنمن برای موزه جدید گوانگ‌­‌دونگ، از زبان خود آیزنمن پرداخته است. آنچه در ادامه می‌آید برگزیده‌ای از این مطلب می‌باشد.



موضوعات: