هنر هفتم

 

فرم در فيلم 2

Film Form 2

 

جعفر بزاز

 

2ـ تشابه و تکرار

تکرار اساس درک هر فیلمی است. به بیان دقیق­تر، ما در طول یک فیلم می­توانیم تکرار هر عنصری مانند یک دیالوگ، قطعه­ای موسیقی، موقعیت دوربین و ... را ببینیم. هر عنصر تکرار شونده مهم در فیلم را، موتیف می­گویند. موتیف ممکن است یک رنگ، مکان، شخص، صدا یا موقعیت دوربین باشد. 

 

3ـ تفاوت و تنوع

تفاوت و تنوع یک اصل اساسی در فیلم است. فرم در پس­زمینه­ای از تشابه و تکرار، نیازمند تفاوت و تنوع نیز می­باشد. به ندرت فیلمی تنها از تکرارها تشکیل می­شود. تفاوت­ و تنوع می­تواند در کاراکترها، محیط­ها، رنگ­مایه­، بافت، جهت و سرعت فیلم باشد. به عنوان مثال، تفاوت­ میان کاراکترها می­تواند به­صورت کشمکش (تقابل)، تفاوت در موقعیت، کنش و عناصر دیگر باشد.

 

 4ـ بسط

یکی از روش­های آگاهی بر نحوه کار تشابه و تفاوت در فرم فیلم، یافتن اصول بسط فیلم از یک بخش به بخش دیگر است. بسط، الگوهایی از عناصر مشابه و متفاوت می­سازد. از روش­های تجزیه و تحلیل الگوهای بسط یک فیلم، بخش­بندی آن است. بخش­بندی عبارتست از نوشتن خلاصه­ای از قسمت­های اصلی و فرعی و نشان دادن آنها با اعداد یا حروف متوالی. به­عنوان مثال، اگر یک فیلم روایی ده صحنه دارد، می­توان صحنه­ها را از یک تا ده شماره­گذاری نمود. با این بخش­بندی علاوه بر دیدن تفاوت­ها و تشابه­ها، می­توان پیشروی سراسری فرم را نیز پی گرفت.

 

5ـ وحدت / پراکندگی

تمامی روابط بین عناصر یک فیلم، یک سیستم کامل ايجاد می­کنند. حتی اگر عنصری نسبت به ساير عناصر فيلم نامتجانس به نظر آيد، به طور يقين نمی­توان گفت که آن عنصر، جزئی از فیلم نیست. درنهایت، اين عنصر می­تواند در کل فیلم تاثیرگذار باشد.

زماني كه تمام روابط ادراك شده درون یک فیلم، روشن بوده و از درون به هم تنیده باشند، مي­گوييم آن فیلم دارای وحدت است. البته وجود پراکندگی در فیلم، به معنای عدم یکپارچگی آن نیست. چرا كه، این پراکندگی گاهی به­عنوان مشخصه فرمال مهم فیلم مطرح می­شود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

*  بوردول، دیوید و تامسون، کریستین، 1382، هنر سینما، ترجمه فتاح محمدی، نشر مرکز.



موضوعات: